Linux

Cài đặt Ubuntu song song với Windows 10 UEFI/GPT

Trước khi bắt đầu cài Ubuntu song song với Windows chuẩn UEFI/GPT mình cùng tìm hiểu sơ qua về Ubuntu cũng như yêu cầu và cấu hình máy tính để cài đặt.

Sơ lược về hệ điều hành Ubuntu

Ubuntu là một hệ điều hành mã nguồn mở miễn phí dựa trên dự án Debian GNU/Linux, là một trong những distro (bản phân phối) Linux thông dụng hiện nay. Vì tính mã nguồn mở nên bạn có thể thoải mái sử dụng cũng như phát triển Ubuntu mà không cần lo ngại về vấn đề bản quyền.

Hiện nay Ubuntu đã phát triển nhiều phiên bản khác nhau: Ubuntu Desktop, Ubuntu Server, Ubuntu Cloud, Ubuntu Flavours, Ubuntu Core.

Trong đó, Ubuntu Desktop là phiên bản dành cho máy tính bàn, laptop thông dụng phù hợp cho nhiều đối tượng từ dân chuyên nghiệp hoặc người dùng bình thường vẫn có thể sử dụng.

Bạn nên xem: Các lệnh Terminal cơ bản trong Linux Ubuntu

Nó đáp ứng cơ bản các nhu cầu của người dùng từ học tập, làm việc cũng như giải trí. Bạn có thể tải và cài đặt Ubuntu Desktop song song (dual boot) Windows hoặc thay thế hẳn Windows nếu muốn.

Có thể bạn biết rồi: Các phiên bản Ubuntu Desktop có chữ LTS là viết tắt của Long-Term Support, có nghĩa là phiên bản hỗ trợ lâu dài, được cập nhật bảo mật và bảo trì miễn phí đến 5 năm.

Trong bài hướng dẫn này mình sẽ thực hiện cài đặt Ubuntu Desktop 17.10 song song với Windows 10 trên chuẩn UEFI và ổ cứng GPT. Đối với việc cài Ubuntu phiên bản mới nhất 18.04 LST có chút xíu khác nhưng vẫn tương tự. Còn các phiên bản cũ khác khác như Ubuntu Desktop 17.04, 16.10, 16.04, 15.10, 15.04, 14.10, 13.10, 13.04 hay Ubuntu Desktop 12.10 bạn cũng có thể cài đặt như bình thường nhé.

Gợi ý: Nếu không muốn cài trên máy thật, bạn có thể tham khảo cài Ubuntu trên máy ảo.

Cấu hình máy tính để cài Ubuntu Desktop:

Đặc điểm chung của các hệ điều hành nhân Linux là yêu cầu cấu hình phần cứng thấp, do đó Ubuntu Desktop cũng không ngoại lệ, đây là cấu hình đề nghị để hệ thống chạy tốt nhất trên trang chủ Ubuntu:

  • Bộ vi xử lý lõi kép 2GHz hoặc hơn
  • 2GB bộ nhớ RAM
  • 25GB dung lượng ổ cứng trống
  • VGA có độ phân giải màn hình 1024×768.

Nếu bạn cài đặt các phiên bản Ubuntu thấp hơn thì cấu hình yêu cầu có thể thấp hơn.

Lưu ý trước khi cài: Do cài đặt Ubuntu song song với Windows 10 UEFI/GPT nên máy tính của bạn phải đang dùng Windows 10 chuẩn UEFI và ổ cứng chuẩn GPT. Bạn có thể kiểm tra theo bài viết này.

Yêu cầu chuẩn bị khi cài đặt:

1 USB dung lượng 4GB trở lên (nhớ sao lưu dữ liệu nhé vì sẽ format USB)

Vòng vo hơi nhiều 😀 bây giờ mình bắt đầu vào phần chính.

Hướng dẫn cài đặt Ubuntu Desktop (17.10) song song Windows 10 UEFI/GPT chi tiết

1. Trước tiên bạn cần truy cập vào trang chủ Ubuntu để tải về phiên bản mới nhất, ở đây mình tải bản Ubuntu Desktop 17.10.1.

[Update]: Hiện đã có phiên bản Ubuntu 18.04 LTS rồi bạn có thể tải bản này luôn để dùng giao diện mới.

Chọn Not now, take me to the download để tải Ubuntu về ngay hoặc Pay with PayPal để ủng hộ

Chia phân vùng ổ cứng cài Ubuntu

2. Trong khi chờ đợi tải xong, bạn hãy chia phân vùng ổ đĩa để cài Ubuntu bằng cách:
Click chuột phải vào This PC (Computer) => chọn Manage.

Chọn tiếp Disk Managerment => click chuột phải vào phân vùng ổ đĩa nào mà còn trống nhiều dung lượng (ở đây mình chọn ổ đĩa D) => chọn tiếp Shrink Volume

Nhập vào dung lượng phân vùng bạn muốn để cài đặt Ubuntu, khuyến khích là trên 30GB cho thoải mái nha. Ở đây mình chia 50GB luôn (50*1024MB = 51200MB), nếu ổ đĩa dung lượng cao bạn có thể chia nhiều hơn => chọn OK và đợi một chút…

Đây là phân vùng vừa được tạo ra để chứa Ubuntu:

Tạo USB Boot cài Ubuntu

3. Tiếp theo bạn hãy tạo một USB Bootable Ubuntu, bạn có thể dùng Rufus hoặc Universal USB Installer. Mình sẽ dùng Rufus, phiên bản hiện tại 2.18, các phiên bản khác có thể tương tự nhé.
Tải về Rufus tại trang chủ (hoặc link dự phòng) và mở lên thực hiện theo thứ tự như trong hình:

Trong đó:

  1. Chọn USB bạn cần tạo Bootable để cài Ubuntu.
  2. Chọn GPT partition scheme for UEFI vì bạn đang cài song song với Windows UEFI/GPT
  3. Phần này có thể để mặc định
  4. Chọn đến đến file ISO của hệ điều hành mà bạn đã tải ở bước 1
Chọn Start đề bắt đầu tạo USB Boot. Nếu có thông báo bạn cứ chọn OK hết nhé.
Như hình dưới là bạn đã tạo xong USB Boot Ubuntu để cài đặt

4. Tiếp theo hãy mở Control Panel => Power Options=> Choose what the power buttons do và thực hiện như hình để vô hiệu fast stratup trên Windows 10 (nếu đã bật)

Sau đó bạn cần vô hiệu hóa Secure Boot trong BIOS/UEFI theo bước 3 của bài viết này

5. Khi các bước trên đã xong, giờ bạn hãy cắm USB vào máy tính và tắt máy. Sau đó xem phím tắt chọn Boot của hãng máy tính và khởi động lại máy tính, chọn boot từ USB mà bạn đã tạo bộ cài Ubuntu ở bước 3.

Nếu xuất hiện 2 USB giống nhau, 1 cái có chữ UEFI (hoặc EFI) ở trước tên thì chọn USB đó nhé. Giao diện BIOS của mình thì không hiện.

6. Sau đó chọn tiếp Install Ubuntu để bắt đầu cài đặt.

7. Chọn ngôn ngữ sử dụng, Ubuntu có hỗ trợ tiếng Việt nên bạn có thể dùng thử tiếng Việt nhé. Nhưng ở đây mình chọn tiếng Anh => click Continue

8. Kết nối đến Wifi của bạn, có thể không kết nối và chọn Continue.

9. Đến đây bạn có thể bỏ tích tất cả để cài đặt Ubuntu nhanh hơn, hoặc tích vào Insttal third-party để cài các phần mềm tiện ích phục vụ cho nghe nhạc mp3, video, đa phương tiện,…và chọn Continue để tiếp tục.

10. Bước này khá quan trọng, bạn sẽ có một số tùy chọn sau:

  • Install Ubuntu alongside Windows Boot Manager: để cài đặt Ubuntu song song với Windows những sẽ ảnh hưởng đến phân vùng cài Windows.
  • Erase disk and install Ubuntu: tùy chọn này sẽ xóa tất cả dữ liệu ổ đĩa và xóa Windows luôn, chỉ cài Ubuntu.
  • Something else: mình sẽ chọn tùy chọn này cài đặt Ubuntu song song Windows 10 để sử dụng phân vùng đã chia phía trên.

=> chọn Continue.

Tạo các phân vùng chứa Ubuntu

11. Các thao tác trong phần này sẽ quan trọng nên bạn cần xem kỹ nhé. Mình sẽ tạo lần lượt 3 phân vùng cho Ubuntu là: root, swap và home.

Bạn hãy tìm phân vùng mà bạn đã chia ở bước 2, tên của nó là Free space, dung lượng gần bằng lúc chia nhé. Vì theo mình nghĩ thì do cách tính đơn vị của Windows và Ubuntu khác nhau nên dung lượng ở đây hơi khác một chút.

Bạn chọn phân vùng Free space và click vào dấu “+” 
Một hộp thoại hiện ra, bạn điền vào dung lượng cho phân vùng root, thông thường khoảng từ 15GB – 20GB hoặc hơn, mình cho hẳn 20GB. Và thiết lập các tùy chỉnh như hình => chọn OK để tạo.

Tiếp theo là phân vùng swap, bạn cũng chọn Free space và chọn dấu “+”. Nếu RAM máy tính ít bạn có thể tạo để trường hợp RAM không đủ Ubuntu sẽ dùng phân vùng này để dự phòng. Theo như khả năng lục lọi gần nát Google của mình. Thông thường phân vùng này sẽ bằng x2 RAM của bạn.

Mình có 4GB RAM nên phân vùng này là 4*1024 = 8192MB. Thiết lập các tùy chỉnh như hình và chọn OK để tạo.

Sau cùng là phân vùng home dùng để lưu trữ dữ liệu cá nhân, hình, nhạc, video của ban

Cũng tương tự phân vùng root. Dung lượng phân vùng home là toàn bộ phần còn lại của Free space.

  • Type for the new partition bạn cũng chọn Primary
  • Location for the new partition: chọn Beginning of this space
  • Use as: cũng chọn Ext4 jouraling file system.
  • Chỉ có mục Mount point bạn hãy chọn /home. => click OK để tạo.

Tiếp theo, ở phần Device for boot loader installation bạn hãy chọn Windows Boot Manager nhé.

Chọn Install now để bắt đầu quá trình cài đặt Ubuntu nào.

Một thông báo xác nhận bạn hãy chọn Continue để tiếp tục.

12. Đến đây thì mọi thứ dễ dàng rồi. Hãy chọn múi giờ Việt Nam và Continue.

13. Chọn bàn phím và tiếp tục.

14. Tạo tài khoản và mật khẩu để đăng nhập vào Ubuntu.

15. Bạn chỉ việc chờ đợi quá trình cài đặt Ubuntu song song với Windows 10 hoàn tất và khởi đông lại máy tính rồi chọn Ubuntu là thành công. (Click chuột phải vào ảnh bên dưới chọn Mở hính ảnh trong Tab mới để xem rõ hơn)

Xem thêm: Cách cài đặt và gỡ bỏ phần mềm trên Ubuntu

Nếu máy tính khởi động lại không có màn hình Grub chọn Ubuntu mà vào thẳng Windows bạn có thể vào chỉnh BIOS/UEFI. Tại phần thứ tự boot bạn hãy đưa Ubuntu lên đầu tiên.

Giao diện BIOS/UEFI của các hãng có thể khác nhau, nói chung bạn hãy tìm các phần liên quan đến Boot. Ví dụ như giao diện của mình:

Và đây là giao diện chính của Ubuntu sau khi cài đặt thành công

Xem thêm: Các lệnh Ubuntu cơ bản về thông tin hệ thống
Lời kết:

Như vậy bạn đã cài đặt thành công Ubuntu song song với Windows 10 chuẩn UEFI/GPT. Nếu có lỗi trong quá trình cài đặt hãy để lại bình luận bên dưới, mình sẽ hỗ trợ tận tính nếu trong khả năng của mình. Còn bậy giờ hãy thưởng thức Ubuntu đi nào.

Chắc chắn bạn sẽ cần: Fix lỗi sai giờ khi cài đặt song song Linux (Ubuntu) với Windows 10.

Cài đặt Ubuntu song song với Windows 10 UEFI/GPT
5 (1) vote

13 Comments

  1. Bạn ơi cho mình hỏi mình đang dùng song song Ubuntu 16.04 và Window 10 y chang bạn hướng dẫn cài đặt ở trên. Bây giờ mình muốn cài lại window 10. Thì minh có gây lỗi lầm gì không, và khi cài đặt mình cần chú ý những gì. Vì ubuntu và cả window mình đang đi làm nên khá quan trọng. Sợ lỗi là mệt mỏi lun ý TT

    Reply
    1. Author

      Chào bạn.
      Rất vui vì bạn đã phản hồi về bài viết.
      Theo mình nghĩ, nếu bạn cài ubuntu song song Windows mà muốn cài lại Windows thì tốt nhất nên xóa Ubuntu trước rồi cài lại Windows.
      Còn về dữ liệu, bạn có thể backup ở những phân vùng khác phân vùng Windows và Ubuntu. Nếu có thể bạn nên backup ổ đĩa ngoài hoặc đám mây cho an toàn.

      Reply
      1. cảm ơn phản hồi từ bạn. Mà do mình có khá nhiều thiết lập quan trọng ở ubuntu, nên ý mình là muốn không động gì đến ubuntu mà chỉ cài đặt lại window 10 thôi thì được không bn?

        Reply
  2. Chào bạn. có cách nào khi cài đặt tách cái boot của ubuntu ra khỏi efi của windows để sau này xóa ubuntu được dễ dàng hơn không bạn ?

    Reply
  3. Bài viết bạn rất hữu ích. Sắp tới hi vọng bạn tạo 1 bài viết: cách xóa ubuntu song song windows 10 uefi (xóa sạch boot ubuntu). Xin cám ơn bạn ^^.

    Reply
  4. có nên cài phân vùng /home ubuntu không bạn ? mình thấy những trang khác chỉ tạo 2 phân vùng /swap và /. Mình dành riêng 40GB để cài ubuntu, mà máy mình ram 8gb thì phân vùng swap nên tạo 16gb hay bao nhiêu vậy bạn ? Mong bạn giải đáp giúp mình, xin cám ơn

    Reply
    1. Author

      Theo mình biết thì Swap ram để khi thiếu ram hệ thống sẽ dùng, nếu RAM bạn cao phân vùng này không tạo cũng được. Nếu nhu cầu bạn xài nhiều hơn RAM vật lý hiện có thì có thể tạo Swap.
      Còn phân vùng home để lưu dữ liệu của các User hơi giống giống bên Windows ý.
      Bạn có thể xem chi tiết hơn về các phân vùng, thư mục ở đây.

      Reply
  5. Vậy là nếu cài song song ubuntu và windows 10 uefi thì không được bật fast startup. Có cách nào bật fast startup không bạn 🙁

    Reply
  6. Tại sao lại phải tắt fast stratup trong Windows 10 và Secure Boot trong Bios vậy bạn. Không tắt 2 cái này có được không vì mình muốn khởi động vào win nhanh, máy mình đang khởi động vào win 10 chỉ có 5 giây.

    Reply
    1. Author

      Chào bạn, tắt security boot để cấm usb ngoài vào nhận được, giống như khi cài windows từ usb. Bạn buộc phải tắt security boot để cài ubuntu từ usb, cài xong có thể bật lại.
      Còn về tắt fast starup, nếu bạn ở ubuntu mà đang bật fast startup thì nhiều khả năng gặp lỗi khi truy câp phân vùng ổ đĩa bên windows nha.

      Reply

Post Comment